Lactosevrij

Lactosevrij

Lactosevrij leven

Lactosevrij leven is een gevolg van een lactose-intolerantie.
Er zijn verschillende vormen van lactose-intolerantie, afhankelijk van de oorzaak.
Lactose-intolerantie kan al bij de geboorte aanwezig zijn maar de intolerantie kan ook ontstaan op kinderleeftijd of bij volwassenen.

De vormen:

  1. Aangeboren Lactose-intolerantie: Mensen met deze vorm van lactose-intolerantie maken vanaf de geboorte geen of zeer weinig lactase aan. Zij verdragen ook geen moedermelk. Deze vorm van lactose-intolerantie blijft levenslang bestaan.
  2. Primaire lactose-intolerantie: dit is de meest voorkomende vorm van lactose-intolerantie en ontstaat door onvoldoende productie van het enzym lactase.
  3. Secundaire lactose-intolerantie: deze ontstaat wanneer de darmwand beschadigd is.


Wat is lactose-intolerantie?

Lactose is een suiker dat in melk en in melkproducten voorkomt.
Het wordt ook wel melksuiker genoemd.
Om lactose te kunnen verteren hebben we het enzym lactase nodig.
Lactase wordt in de dunne darmwand aangemaakt.
Als er geen of niet voldoende lactase wordt aangemaakt, kan lactose in onze voeding niet goed verteerd worden.
Lactose komt dan onverteerd in de dikke darm terecht. De bacteriën in de dikke darm, de darmflora, gaan lactose ‘vergisten’.
Hierdoor kunnen klachten ontstaan. Dit noemen we dan lactose-intolerantie.

Het tekort aan lactase is dus de oorzaak van de klachten. Door het tekort aan lactase kan lactose niet opgenomen worden door ons lichaam. Niet iedereen heeft last van klachten door de verminderde opname van lactose. Als iemand wel last heeft van klachten spreken we van lactose-intolerantie: het niet goed verdragen van lactose.

Allergie of intolerantie?

Een intolerantie betekent dat een bepaalde stof niet goed verdragen wordt, in dit geval lactose.
Een voedselintolerantie mag niet verward worden met een voedselallergie.
Een allergie is een abnormale reactie van het afweersysteem op bepaalde stoffen (allergenen). Deze allergenen moeten helemaal vermeden worden omdat zelfs zeer kleine hoeveelheden al heftige reacties kunnen veroorzaken. Bij een intolerantie is het afweersysteem niet betrokken. Veel mensen met een lactose-intolerantie kunnen wel kleine hoeveelheden lactose verdragen.

Een voedselintolerantie wordt ook wel een niet-allergische voedselovergevoeligheid genoemd.
Een voedselallergie is een allergische voedselovergevoeligheid.

Klachten en symptomen bij Lactose-intolerantie

Wanneer lactose uit ons eten niet door het enzym lactase wordt afgebroken, dan komt het onveranderd in de dikke darm aan. In de dikke darm leven heel veel bacteriën.
Deze bacteriën gaan het lactose bewerken en afbreken. Hierbij komen gassen en bepaalde vetzuren vrij. Daarnaast trekt lactose in de dikke darm vocht aan. Hierdoor kunnen de volgende klachten ontstaan:

  • Een opgeblazen gevoel.
  • Winderigheid.
  • Diarree, soms is de ontlasting schuimend en ruikt deze zuur.
  • Buikpijn en krampen.


Behandeling van Lactose-intolerantie

De behandeling bestaat uit het eten van lactosevrij voedsel.
Meestal is het niet nodig om helemaal lactosevrij te eten.
Kleine hoeveelheden lactose geven meestal geen klachten en zijn dan ook niet schadelijk.

Lactose in voeding en medicijnen

Lactose (melksuiker) zit met name in:

  1. zoete melkproducten zoals gewone melk, chocolademelk en melk met (fruit)smaakjes;
  2. smeerkaas, smeltkaas en de meeste buitenlandse kazen;
  3. vla, pudding, pap en andere zuiveltoetjes;
  4. roomboter, slagroom, koffiemelk, room en crème fraîche;
  5. roomijs;
  6. zuivelfrisdranken op basis van wei zoals Rivella.
  7. In zure melkproducten zoals gewone yoghurt, kwark en karnemelk zit veel minder lactose.

Nederlandse (harde) kaas bevat nauwelijks lactose. Deze producten worden door de meeste mensen met lactose-intolerantie goed verdragen.

Lactose kan ook voorkomen in andere producten dan zuivel. Fabrikanten gebruiken melkpoeders of melkbestanddelen ook in bijvoorbeeld chocolade, koek, soep, worst, sausjes en snoep. Daarnaast kan lactose toegevoegd zijn aan medicijnen en voedingssupplementen of vitaminepillen. Het gaat hier om zeer kleine hoeveelheden die voor mensen met primaire of secundaire lactose-intolerantie niet of nauwelijks klachten zullen geven. Bij mensen met aangeboren, erfelijke lactose-intolerantie kunnen deze zeer kleine hoeveelheden lactose echter wel problemen veroorzaken.

Enzympreparaten

Met behulp van een enzympreparaat kun je lactose-arme melk maken van gewone melk. Dit enzympreparaat bevat het enzym lactase waarmee lactose afgebroken wordt. Daarnaast zijn er tabletten die het enzym lactase bevatten. Deze tabletten kun je innemen als je een keer melk(producten) wilt gebruiken. Beide enzympreparaten zijn vrij verkrijgbaar bij de apotheek.

Tips en adviezen bij Lactose-intolerantie

Als jouw arts lactose-intolerantie heeft vastgesteld, kan een diëtist je helpen om te kijken hoeveel lactose je nog wel kunt verdragen. Samen met de diëtist kun je een voedingspatroon samenstellen en bekijken welke producten je beter niet meer kunt nemen.

Melkvervangers

Als je niet of nauwelijks melkproducten eet, kunnen tekorten ontstaan aan bepaalde vitamines en mineralen. Het is verstandig om contact op te nemen met een diëtist. Deze kan je adviseren over het gebruik van vervangende producten, zoals sojamelk of rijstmelk en voedingssupplementen.

lactosevrij

Meer weten over lactosevrij eten. Kijk dan eens op de website van het Voedingscentrum.